राम बहादुर विश्वकर्मा
प्युठान"समस्या सबैको जीवनमा आउँछ,तर त्यसको समाधान जीवन समाप्त गर्नु होइन।"
यो सन्देश केवल एउटा वाक्य होइन,धेरै किशोरकिशोरीको जीवन बदल्न सक्ने प्रेरणा पनि हो।पछिल्लो समय परीक्षा,पारिवारिक अपेक्षा,सामाजिक दबाब,सामाजिक सञ्जालको प्रभाव,सम्बन्धमा आउने उतारचढाव र भविष्यप्रतिको अन्योलका कारण धेरै विद्यार्थी मानसिक तनावमा रहने गरेका छन्।कतिपयले आफ्ना पीडा कसैसँग व्यक्त गर्न नसक्दा गलत निर्णयसमेत लिन पुग्ने अवस्था देखिन थालेको छ।यही वास्तविकतालाई मध्यनजर गर्दै जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानले विद्यालय-विद्यालय पुगेर आत्महत्या न्यूनीकरण सम्बन्धी जनचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको छ।सोमबार बाल विद्या माध्यमिक विद्यालयमा सम्पन्न कार्यक्रम पनि त्यही अभियानको निरन्तरता थियो।
कार्यक्रममा प्रहरी अधिकारीहरूले विद्यार्थीसँग औपचारिक भाषणभन्दा बढी आत्मीय संवाद गरे। उनीहरूले दुःख,असफलता,निराशा वा तनाव जीवनको अन्त्य होइन,नयाँ ढंगले अघि बढ्ने अवसर पनि हुन सक्छ भन्ने सन्देश दिए। मनमा कुरा थुपारेर बस्नुभन्दा अभिभावक, शिक्षक,साथी वा विश्वासिलो व्यक्तिसँग खुलेर साझा गर्न आग्रह गरियो।
कार्यक्रमका क्रममा मानसिक स्वास्थ्यको महत्व, आत्मविश्वास बढाउने उपाय,सकारात्मक सोचको विकास,सामाजिक सञ्जालको जिम्मेवार प्रयोग,साथीभाइको व्यवहारप्रति संवेदनशील बन्नुपर्ने आवश्यकता तथा समस्यामा परेका व्यक्तिलाई समयमै सहयोग गर्ने संस्कारबारे समेत जानकारी दिइयो।
विद्यार्थीहरूले पनि खुलेर आफ्ना जिज्ञासा राखे। कतिपयले तनाव व्यवस्थापन,पढाइको दबाब र भविष्यप्रतिको चिन्ताबारे प्रश्न राख्दा प्रहरी अधिकारीहरूले सहज र व्यावहारिक उत्तर दिएका थिए। यसले कार्यक्रमलाई एकतर्फी भाषणभन्दा सहभागीमूलक संवादमा रूपान्तरण गर्यो।
विद्यालयका शिक्षकहरूले किशोरावस्था अत्यन्त संवेदनशील समय भएकाले यस्ता कार्यक्रमले विद्यार्थीमा सकारात्मक सोच,आत्मविश्वास र जीवनप्रतिको जिम्मेवारीको भावना विकास गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताए।विद्यालयमा केवल शैक्षिक ज्ञान मात्र होइन,जीवन जिउने कला पनि सिकाउन आवश्यक रहेको उनीहरूको धारणा थियो।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय प्युठानले आत्महत्या न्यूनीकरणका लागि विद्यालय,समुदाय,अभिभावक र स्थानीय तहसँग सहकार्य गर्दै जनचेतनामूलक कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिएको जनाएको छ। प्रहरीका अनुसार समयमै गरिएको परामर्श,आत्मीय संवाद र सही जानकारीले धेरै सम्भावित दुर्घटनालाई रोक्न सकिन्छ।
हरेक विद्यार्थीले आफ्नो जीवन अमूल्य छ भन्ने महसुस गरोस्,समस्या आए पनि आशा नछोडोस् र आवश्यक पर्दा सहयोग माग्न हिच्किचाओस् भन्ने उद्देश्यका साथ सञ्चालन गरिएका यस्ता कार्यक्रमले समाजमा सकारात्मक सन्देश प्रवाह गरिरहेका छन्। किनकि एउटा सही सल्लाह,एउटा आत्मीय संवाद र एउटा सहयोगी हातले कसैको जीवनमा नयाँ बिहानी ल्याउन सक्छ।