राम बहादुर विश्वकर्मा
प्युठान,लोकसंगीतको क्षेत्रमा आफ्नो छुट्टै पहिचान बनाउँदै गएका चर्चित लोककलाकार जोगेन्द्र विश्वकर्माले नयाँ तीज गीत सार्वजनिक गरेका छन्। परम्परा,मौलिकता र सामाजिक यथार्थलाई केन्द्रमा राखेर तयार गरिएको उक्त तीज गीत शुक्रबार आफ्नै युट्युब च्यानलमार्फत सार्वजनिक गरिएको हो।
तीज गीत भन्नासाथ मनोरञ्जन,नाचगान र उत्सवको सम्झना आउँछ।तर जोगेन्द्र विश्वकर्माको नयाँ सिर्जनाले मनोरञ्जनसँगै समाज र संस्कृतिको धरातललाई पनि समेट्ने प्रयास गरेको छ।पछिल्लो समय तीज गीतमा आधुनिकताको प्रभाव बढिरहेका बेला मौलिक संस्कृति र परम्परालाई प्राथमिकतामा राखेर गीत प्रस्तुत गर्नु आफ्नो सिर्जनात्मक यात्राको महत्वपूर्ण पक्ष भएको कलाकार विश्वकर्माले बताए।
“तीज गीत हाम्रो संस्कृति र परम्परासँग जोडिएको विधा हो। समयअनुसार गीतको प्रस्तुति परिवर्तन हुँदै जानु स्वाभाविक भए पनि यसको मौलिकता र सामाजिक पक्ष हराउनु हुँदैन भन्ने मेरो मान्यता हो,” विश्वकर्माले भने,“त्यसैले नयाँ गीतमार्फत मनोरञ्जनसँगै हाम्रो समाज,संस्कार र परम्परालाई पनि जोड्ने प्रयास गरेको छु।”प्युठान नगरपालिका-९, मरन्ठाना गुरिगाउँमा जन्मिएका विश्वकर्मा सानैदेखि संगीतप्रति आकर्षित थिए। बाल्यकालदेखि नै गीत-संगीतमा रुचि राख्ने उनी एसएलसी उत्तीर्ण गरेपछि उच्च शिक्षा र आफ्नो सांगीतिक यात्रालाई अघि बढाउन काठमाडौं पुगे। कलेज अध्ययनसँगै सांगीतिक क्षेत्रमा निरन्तर सक्रिय रहँदै आएका उनले छोटो समयमै लोकसंगीतको क्षेत्रमा आफ्नो परिचय स्थापित गर्न सफल भएका छन्।
“गाउँमा हुँदा नै गीत-संगीतप्रति रुचि थियो। त्यही रुचि विस्तारै मेरो जीवनको यात्रासँग जोडिँदै गयो,” उनले आफ्नो सांगीतिक यात्राबारे भने,“काठमाडौं आएपछि पढाइसँगै संगीतलाई पनि निरन्तरता दिएँ। सजिलो यात्रा थिएन,तर निरन्तरता र मेहनतले आज यहाँसम्म ल्याएको छ।”
स्वरमा मिठास,प्रस्तुतिमा मौलिकता र अभिनयमा स्वाभाविकता उनका सिर्जनाका विशेषता मानिन्छन्। उनले थुप्रै लोक तथा आधुनिक गीतमा स्वर दिइसकेका छन् भने दर्जनौँ गीतका म्युजिक भिडियोमा अभिनयसमेत गरिसकेका छन्। गायन र अभिनय दुवै क्षेत्रमा सक्रिय विश्वकर्मा पछिल्लो समय लोकसांगीतिक क्षेत्रमा चर्चामा रहेका कलाकारमध्ये एक हुन्।गायन र अभिनयलाई उनले फरक-फरक विधाका रूपमा मात्र हेर्दैनन्। उनका लागि यी दुवै कला अभिव्यक्तिका माध्यम हुन्। “गायनले भावनालाई आवाज दिन्छ भने अभिनयले त्यसलाई दृश्यमा प्रस्तुत गर्छ। दुवै क्षेत्रमा काम गर्दा कलाकारका रूपमा अझ धेरै सिक्ने अवसर पाइन्छ,”उनले भने।
सानैदेखि मिलनसार,जिज्ञासु र सिर्जनशील स्वभावका विश्वकर्माले आफ्नो सांगीतिक यात्रालाई केवल व्यक्तिगत पहिचान निर्माणको माध्यम मात्र बनाएका छैनन्।आफ्ना सिर्जनामार्फत समाज,संस्कृति र मौलिकतालाई जोड्ने प्रयास गर्दै आएका छन्।
“कलाकारको लोकप्रियता क्षणिक हुन सक्छ,तर सिर्जनाको प्रभाव लामो समयसम्म रहन्छ। त्यसैले दर्शकलाई रमाइलो गराउनुका साथै समाज र संस्कृतिसँग जोडिने सिर्जना गर्नुपर्छ भन्ने मेरो सोच छ,”विश्वकर्माले आफ्नो सिर्जनाप्रतिको दृष्टिकोण सुनाए।
नयाँ तीज गीतमार्फत पनि उनले नेपाली समाजको परम्परा र सांस्कृतिक मौलिकतालाई संगीतसँग जोड्ने प्रयास गरेका छन्। बदलिँदो समय र सांगीतिक स्वादका बीच मौलिक सिर्जनालाई निरन्तरता दिनु चुनौतीपूर्ण भए पनि त्यसलाई आफ्नो जिम्मेवारीका रूपमा लिएको उनको भनाई छ।“आजको पुस्ताले नयाँ शैली र नयाँ प्रस्तुति खोज्छ। त्यसलाई स्वीकार गर्नुपर्छ। तर नयाँपनका नाममा आफ्नो संस्कृति र मौलिकता बिर्सनु हुँदैन,”उनले भने, “आधुनिकता र मौलिकताको सन्तुलन कायम गर्न सकियो भने नेपाली लोकसंगीत अझ समृद्ध बन्न सक्छ।”
प्युठानको ग्रामीण परिवेशबाट सांगीतिक यात्रामा अघि बढेका जोगेन्द्र विश्वकर्मा अहिले आफ्ना सिर्जनामार्फत देशविदेशका दर्शक तथा श्रोतामाझ पुगिरहेका छन्। आफ्नो जन्मभूमि र दर्शक-श्रोताको मायालाई आफ्नो सांगीतिक यात्राको सबैभन्दा ठूलो प्रेरणा मान्ने उनी आगामी दिनमा पनि मौलिक र सामाजिक विषयमा आधारित सिर्जनालाई निरन्तरता दिने बताउँछन्।
“म जहाँबाट आएको छु,त्यो माटो र समाजलाई कहिल्यै बिर्सन चाहन्नँ। आगामी दिनमा पनि आफ्ना सिर्जनामार्फत समाज,संस्कृति र मौलिकतालाई प्रस्तुत गर्ने प्रयास गरिरहनेछु,”उनले भने।नयाँ तीज गीतले पनि दर्शक तथा श्रोताको माया पाउने अपेक्षा गरिएको छ।प्युठानको ग्रामीण परिवेशबाट सांगीतिक यात्रा सुरु गरेका जोगेन्द्र विश्वकर्मा अहिले आफ्नो आवाज,अभिनय र सिर्जनाका माध्यमबाट नेपाली लोकसंगीतको क्षेत्रमा निरन्तर अघि बढिरहेका छन्।

प्युठानको माटोबाट उदाएका जोगेन्द्रको नयाँ तीज गीत सार्वजनिक(भिडियो सहित)